R u s s e l l   S h o r t o   -   D e   b o t t e n   v a n   D e s c a r t e s

Een intellectueel detectiveverhaal en een aanstekelijk relaas over filosofie en geschiedenis - aan de hand van de reis van de stoffelijke resten van Descartes.

In 1666, zestien jaar na zijn dood in Zweden, werden de botten van René Descartes in het holst van de nacht opgegraven om, onder het toeziend oog van de Franse ambassadeur, naar Frankrijk te worden vervoerd. Dit was slechts het begin van een lange reis die de beenderen zouden maken; ze werden gestolen, aanbeden als relikwieën, bestudeerd door wetenschappers, gebruikt in spiritistische seances, maar ze stonden vooral symbool voor vernieuwing, voor de kracht van de rede. Descartes, die lange tijd in Nederland woonde, legde de basis voor het moderne denken met het ogenschijnlijk simpele zinnetje 'Ik denk, dus ik besta'.

In de 350 jaar na zijn dood werden het stoffelijk overschot én de ideeën van Descartes een speelbal van de machten die onze moderne tijd hebben vormgegeven. Ze leidden tot religieuze schermutselingen in de zeventiende eeuw en tot de opkomst van democratieën, en ze spelen nog steeds een rol in de grote ideologische conflicten van vandaag.

 

R ü d i g e r   S a f r a n s k i   -   N i e t z s c h e,   e e n   b i o g r a f i e
                                                 v a n   z i j n   d e n k e n

Er is bijna niemand die ons denken zo sterk heeft beïnvloed als Nietzsche. Nadat de filosofen het misbruik van zijn geschriften hebben rechtgetrokken en de historici de feiten van zijn leven op een rijtje gezet, presenteerde Rüdiger Safranski de biografie van Nietzsches denken.

Friedrich Nietzsche (1844-1900), de grote filosoof van de negentiende eeuw en schrijver met een ijzersterke, gepolijste stijl. Hij wilde, zoals hij een keer heeft opgemerkt, door zijn denken de dichter van zijn leven worden. Hij heeft rollen gekozen en maskers opgezet, bijvoorbeeld die van vrije geest, psycholoog, moralist, profeet en nar, en toch is zijn denken existentieel, omdat het om de vormgeving van het eigen leven gaat. Zijn denken is experimenteel, omdat heel de traditie van de kennis en de moraal erin op de proefbank wordt gelegd. En het is exemplarisch in zijn antwoorden op het probleem van nihilisme.