"Re heeft de koning voor eens en altijd op aarde aangesteld om over de mensheid te oordelen en de goden te verzoenen, om het goede waar te maken en het kwade te vernietigen; hij brengt gewijde offers aan de goden en dodenoffers aan de glukzalige doden, zijn naam staat aan de hemel als de naam van Re, hij leeft in verrukking als Re-Hatachi.'
Uit deze inscriptie uit de tijd van het Nieuwe Rijk blijkt hoe men de koning als één met de goden beschouwde. Voor de Egyptenaren speelden mythen zich niet af in een ver verleden: zodra de koning de troon besteeg, nam hij zijn plaats in de mythen in.

Een gevolg van de goddelijke status van de koning was, dat elke koning de hoofdrolspeler in zijn eigen mythe werd. De kern van die mythe was zijn goddelijkheid: met zijn troonsbestijging kreeg hij automatisch een goddelijke stamboom toegemeten, en tijdens zijn bewind werd hij met regelmatige vieringen eer bewezen als god, met de dodencultus die hij na zijn dood kon verwachten als bekroning.
De gebeurtenissen van zijn regeringsperiode vormden de basis voor de mythe van de koning, maar uit de verslagen waarin hij en zijn hovelingen de gegevens verpakten - en die zonder uitzondering in een dik aangezette, bloemrijke stijl zijn geschreven - zijn slechts met moeite enige harde historische feiten te vergaren. Zoals één schrijver mogelijk al in 2000 v. Chr. stelde:
De Koning, de heer der hovelingen, kan niet dwaas zijn.
Hij kwam wijs uit zijn moeders schoot,
En de god heeft hem uitverkoren boven een miljoen anderen.

Een veldtocht van een Egyptische koning kon dan ook alleen goed verlopen. De gebruikelijkste afbeelding met de koning was het "neerslaan van de vijand", waarin de koning een wapen boven zijn verslagen vijand heft, in een rituele houding waar de Egyptische kunstenaars in drieduizend jaar nauwelijks iets aan veranderden. Andere vaste onderdelen waren colonnes krijgsgevangenen - waarvan de duizendtallen nauwkeurig werden vermeld - en de opgehoopte lichamen van de gesneuvelden.
Soms hadden zulke triomfmonumenten helemaal niets met de werkelijkheid te maken, maar meestal waren het gekleurde versies van feitelijke gebeurtenissen. Een interessant voorbeeld is een reliëf in de dodentempel van Ramses III in Medinet Haboe, van een grote veldslag die rond 1186 v. Chr. plaatsvond tegen de "Zeevolken", volksverhuizers van het Middellandse-Zeegebied aan het eind van het tweede millennium v. Chr. onveilig maakten met hun invallen vanuit het Egeïsch gebied.

Ook de zeldzame keren dat niet de farao of een andere god de hoofdrol speelde, diende elk verhaal natuurlijk uiteindelijk toch tot meerdere eer en glorie van de koning.
Een van de leukste voorbeelden is het verhaal van de krijgslist waarmee Djehoeti, een generaal van Thoetmozes III, Joppa (nu Jaffa) in Kanaän veroverde.
Eén verslag van deze gebeurtenis werd pas jaren later vastgelegd en was grotendeels verzonnen. De bevolking van Joppa was in opstand gekomen, en niet voor het eerst. Tijdens zijn bewind ging Thoetmozes meer dan eens op veldtocht in dit gebied. De stad moest duidelijk in het gareel worden gebracht. Thoetmozes kon zelf niet weg uit Egypte en stuurde zijn vindingrijke generaal Djehoeti, die hij de koninklijke strijdkolf overhandigde ten teken van de macht die hij op hem had overgedragen.
De moed zonk Djehoeti in de schoenen toen hij bij Joppa aankwam en de torenhoge stadsmuren zag. Tegen beter weten in liet hij zijn mannen de stad bestormen, wat behalve zware Egyptische verliezen niets opleverde. Toen besloot Djehoeti de vijand met een list te lijf te gaan. Hij stuurde de vorst een formele brief waarin hij zijn overgave eiste. Aan de officiële rol voegde hij echter een persoonlijke boodschap toe: de stad was onneembaar, schreef de generaal, zoveel was wel duidelijk, en hij was beducht voor de woede van Thoetmoeze. Voor een antrekkelijk bedrag was hij eventueel wel bereid over te lopen. Was de vorst misschien genegen tot een ontmoeting om de voorwaarden te bespreken?
De vorst was zo onverstandig op het voorstel in te gaan. De twee mannen troffen elkaar onder een witte vlag om de kwestie te bespreken, en toen vroeg de vorst of hij de beroemde strijdkolf mocht zien. In zijn tent, uit het zicht, haalde de generaal dit grootse symbool van macht tevoorschijn. De vorst kreeg echter nauwelijks de kans de strijdkolf te bewonderen, want Djehoeti gebruikte de kostbare schat als wapen en sloeg hem bewusteloos.
Terwijl zijn mannen de arme vorst knevelden, vertelde Djehoeti de dienaren van de vorst dat hij geschenken voor Joppa had, als blijk van zijn loyaliteit. De geschenken waren even prachtig als talrijk: tweehonderd grote manden vol, die elk werden gedragen door twee ongewapende mannen; De inwoners van Joppa zetten hun poorten open om de eerbewijzen binnen te laten dragen.
Eenmaal binnen de poorten bleek in elke mand een Egyptische soldaat te zitten - met extra wapens voor zijn dragers. Na een paar minuten hadden ze de poorten in handen en stroomde de rest van Djehoeti's leger toe voor de overwinning.
Met oorlogsbuit en de geketende vorst ging het leger terug naar Egypte, en Djehoeti werd ruimschoots voor zijn slimheid beloond.

D e   r o l   v a n   d e   v r o u w e n

In de begindagen van de egyptologie troffen de Europese amateur-geleerden tot hun verbazing beelden aan van vrouwen op hoge of zelfs toonaangevende posieties. Veel van wat ze vonden, deden ze af als 'verzinsels', of 'rituelen', maar in het oude Egypte hadden vrouwen wel degelijk een aanzienlijke invloed.

Uit artistiek, literair en archeologisch bewijsmateriaal blijkt dat Egyptische vrouwen over het algemeen werden beschouwd als gelijkwaardig aan hun mannelijke tegenhangers. In het oude Egypte waren vrouwen wettelijk onafhankelijke burgers en hadden ze uiteenlopende maten van zelfbeschikking die ongebruikelijk was in de door mannen gedomineerde oude wereld. Zeker de Grieken waren geschokt door hun vrijheid: de historicus Herodotus (vijfde eeuw v.Chr.) schreef dat vrouwen 'naar de markt gaan en deelnemen in de handel, terwijl mannen thuiszitten en weven.' De Egyptenaren, concludeerde hij, 'lijken de normale prktijken van de mens te hebben omgekeerd'.

Over het algemeen trouwden vrouwen en kregen ze kinderen, maar ze waren niettemin zichtbaar in de hele Egyptische samenleving, werkend op de velden en naast de mannen ingelijfd voor maatschappelijke werken. Zowel mannelijke als vrouwelijke bedienden zijn afgebeeld terwijl ze huizen schoonmaken, bedden opmaken, brouwen en bakken - al werd het wassen gedaan door professionele wasmannen. Wat hun rijke werkgevers betreft, de mannen werkten doorgaans buitenshuis, terwijl de vrouwen een aanzienlijk groter deel van hun tijd binnenshuis doorbrachten - al zijn ze ook te zien in openluchttaferelen - wat tot uiting komt in het artistieke gebruik, dat hun een lichtere huidskleur geeft. Maar zowel mannen als vrouwen bezochten sociale gebeurtenissen.

Vrouwen werden betaald voor het werk dat ze verrichtten en ze konden hun eigen eigendom bezitten, kopen en verkopen, een testament opmaken en bepalen welk van hun kinderen van hen zou erven. Veel vrouwen bezetten een religieuze post en er zijn ook vrouwen bekend die titels droegen als 'gouverneur', 'rechter', 'rentmeester', 'opzichter van artsen' en zelfs 'vizier' - de hoogste ambtelijke rang na de koning. De monarch was doorgaans een man, maar de troon werd vaak bezet door een vrouw.
Hoewel vaak wordt beweerd dat er geen bewijs is voor het bestaan van vrouwelijke klerken, moet een aantal vrouwen vanwege hun officiële taken in staat zijn geweest geschreven documenten te raadplegen. Tegen de Grieks-Romeinse tijd is de geletterdheid van vrouwen duidelijk bewezen: de beroemde Cleopatra VII kon minstens zeven talen spreken en schrijven, waaronder het Egyptisch - zij was de eerste van de Ptolemaeïsche dynastie die de taal van haar onderdanen leerde.
Goden en godinnen konden passief of actief zijn en veel van Egyptes angstaanjagendste godheden waren vrouwelijk. De mogelijkheden van vrouwelijke agressie zijn te zien in teksten en afbeeldingen van vrouwen die soldaten doodsteken, pijlen afschieten en mannen lichamelijk overweldigen - beelden die worden ondersteund door wapens die zijn gevonden in graven van vrouwen.

Koninklijke moeders en echtgenotes, zoals Nefertari, de belangrijkste vrouw van Ramses II, genoten veel invloed en aanzien. Een klein aantal koninklijke vrouwen besteeg zelfs de troon als zelfstandige vorsten: al uit zeer vroege periode zijn vrouwelijke heersers bekend.
In de 2de dynastie zou er een wet zijn geweest die vrouwen toestond te regeren, al traden ze gewoonlijk op als regent voor hun minderjarige zonen die later farao zouden worden.

M o d e   e n   o p s m u k

Met hun fijne linnen kleding, met zorg gestileerde kapsels, kleurrijke juwelen en opmerkelijke cosmetica waren de Egyptenaren een volk dat zich sterk bewust was van uiterlijk.
Het voorkomen was van het grootste belang en hun stijl van kleding ontwikkelde zich uit een oog voor het praktische gecombineerd met een liefde voor het mooie. Kleding werd ontworpen om tegenwicht te bieden aan het klimaat. De meeste kleren waren eenvoudig vervaardigd van onbehandeld linnen en de Egyptische klederdracht bestond uit een rok (vaak met een tunica en mantel) voor mannen en een jurk voor vrouwen, samen met een lendendoek en sandalen voor beide geslachten.
Deze betrekkelijke eenvoud van deze kleding werd doorgaans gecompenseerd met kragen, halskettingen, armbanden, enkelbanden, riemen en oorbellen.
Het effect werd gecompleteerd - voor zowel mannen als vrouwen - met de toevoeging van een pruik of namaakvlechten, zwarte of groene oogverf en een royale hoeveelheid parfum.

Bron: o.a. Mythologie, geschiedenis van mythen en verhalen uit de hele wereld.
               Oude beschavingen, gids voor religie, mythologie en kunst