Onze taal kent
duizenden uitdukkingen en gezegden,
het is een andere beoefening van onze taal!
Enkele uitgekozen spreekwoorden worden
hier opgeschreven,
enerzijds verklarend maar die ook wegens hun ouderdom of hun oorsprong
belangrijk waren en nog steeds gebruikt worden.
Van welke betekenis de oudste vorm
kan zijn, zal blijken,
wanneer men de geschiedenis nagaat van uitdrukkingen die alleen
zijn te verklaren,
wanneer men ze kent in haar oorspronkelijke gedaante.
Niet alleen de Noord- en Zuidnederlandse
dialecten, maar ook de vreemde talen hebben
bijgedragen tot de ontwikkeling van volmaakt gelijke betekenissen
bij verschillende volken.
Het zal hiermee wel gegaan zijn als
met vele sprookjes en vertellingen,
die ook bij verschillende volken worden aangetroffen en overal onafhankelijk
van elkander
uit gelijksoortige omstandigheden en toestanden, ervaringen en denkbeelden
zijn ontstaan.
Wanneer we zien, dat de zegswijze
'de gewoonte is een tweede natuur'
voorkomt bij de Egyptenaren, de Arabieren, de Grieken, de Romeinen,
de Polen,
de Spanjaarden, de Hongaren, de Duitsers, de Fransen en de Engelsen,
of dat
de Duitsers, de Zweden, de Noren, de Denen, de Spanjaarden en de
Italianen de smart,
die een man over de dood van zijn vrouw voelt vergelijkt met de
kortstondige, hevige pijn,
ontstaan door het stoten van de elleboog, dan ligt de gevolgtrekking
voor de hand,
dat de mening in het woord WEEUWENAARSPIJN
uitgedrukt,
zelfstandig bij elk van deze volken is geboren uit dezelfde ervaring.
Aan de andere kant blijft natuurlijk
de mogelijkheid dat verschillende volken
een en dezelfde uitdrukking aan een andere taal,
bijv. het Latijn of het Grieks hebben ontleend,
doch niet altijd is dit met zoveel zekerheid aan te wijzen evenmin
als het in ieder geval
mogelijk is te zeggen of een uitdrukking aan een moderne taal is
ontleend,
dan wel of zij zich op gelijke wijze zelfstandig
uit een gemeenschappelijke grondbetekenis heeft ontwikkeld.
Wie zal, om een enkel voorbeeld te noemen, kunnen uitmaken
of het woord STROP (ook galgenstrop) zelfstandig is
ontstaan, dan wel een ontlening
aan of een navolging van het Engelse hangstring, hangrope of het
Duitse (galgen)strick is?
In de mate van het mogelijke zullen
nieuwe spreekwoorden aangevuld worden.
Veel leesgenot,
Lieve