Verklaring: In de zegswijze: een redenering van Jan Kalebas, d.i. een dwaze, zotte, onlogische redenering; vergelijk Harrebomée I, 355 en III, LXV : Het is een rekening van Jan Kalebas, d.w.z. de rekening is niet te ontwarren of te ontcijferen, hetzelfde als een rekening van Lutjebroek (Kmz. 173²); dat is Fransch van Jan Kalebas, voor: dat is Frans van niets, slecht Frans, Frans 'met haar op'.

Vergelijk:
Dukro, 123: Jij bent 'n rekenmeester van Jan Kalebas;

Schoolblad, XLIV, 361: Ik geloof, dat de heer Beiboer goed zou doen deze redenatie - van Jan kalebas lijkt ze! - maar voor eigen rekening te nemen. Sedert de 17de eeuw schijnt deze benaming voor een windzak, een bluffer bekend geweest te zijn, blijkens Muller, <b>Onzen Gouden Eeuw, I, 84, waar we een spotprent vinden op de Spanjaarden, na de nederlagen bij Duins en in Braband, met het opschrift: Het droevich afscheit van Don de Calabassa uit Vlanderen na Spangien.

Een kalebas is een soort pompoen, die van binnen vol zaad zit, vergelijk Kil. calabasse, cucurbita ventricosa. Vandaar dat cucurbita (pompoen) bij de Romeinen ook gebruikt werd voor een domkop (Otto, 100).

In 't nieuw Grieks betekent pompoen, malligheid, gekheid, apekool. Het is daarom mogelijk, dat ook wij met Jan Kalebas oorspronkelijk een leeghoofd, windzak, windbuil bedoelen, iemand van weinig betekenis. 1) Vergelijk Jan Pompoen (Zuif-Afrika), een leeghoofd.

 
Bron: Dr. F.A.Stoett - Nederlandsche spreekwoorden, uitdrukkingen en gezegden






 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

    

 

 

 



php
Main Menu
•Spiritualiteit
•Filosofie
•Mythologie &
         Oude Beschavingen
•Sprookjeswereld
•Kruidenhoekje
•Taalvariatie
•Gastenboek
•Links
•Wie ben ik
•Copyright & Disclaimer